Als enige Neder­landse jongere werkte Niels (24) mee aan het EU-advies over sociale media

TikTok kent je favoriete muziek (guilty pleasures included), Instagram weet waar je onzeker van wordt. En nadat je een vlog van Rhodé Kok hebt gekeken waarin ze gezellig kokkerelt met Samuel Welten, weet YouTube precies welke video je straks aanklikt. Toeval? Niet echt, zegt Niels Zagema (24). Als jongerenvertegenwoordiger Europese Zaken dook hij de afgelopen jaren in de wereld van sociale media en algoritmes. Als enige Nederlandse jongere adviseerde hij Ursula von der Leyen over het nieuwe Europese advies voor sociale media. Hoog tijd om hem vijf vragen te stellen.  

1. Toen jij aan tafel zat met Ursula, wat wilde jij haar en de Europese Commissie meegeven?

Dat we de discussie over sociale media moeten verbreden. De Europese Commissie moet niet kijken naar verboden of leeftijdsgrenzen, maar naar de manier waarop sociale mediaplatforms zijn ontworpen. Digitale veiligheid begint bij de bron: techbedrijven. Zij bouwen hun platforms zo dat je zo lang mogelijk blijft scrollen en steeds weer terugkomt, ook als je dat eigenlijk niet van plan was. Voor die verslavende ontwerpkeuzes en algoritmes moeten zij verantwoordelijkheid nemen.

2. Waar ben je het meest blij mee als je het uiteindelijke advies leest?

Dat het advies verder kijkt dan alleen een leeftijdsgrens. Er is veel aandacht voor een bredere aanpak, waarin platforms vanaf het ontwerp veiliger moeten worden ('safe by design') en meer verantwoordelijkheid krijgen. Dat sluit goed aan bij wat ik namens jongeren in Nederland heb ingebracht.

3. Had je ook graag iets anders teruggezien?

Het advies is een belangrijke stap, maar uiteindelijk gaat het niet om het advies zelf. Het gaat om wat de Europese Commissie er nu mee doet. Ik hoop dat de aandacht voor veilige platformontwerpen na de zomer ook echt wordt vertaald naar duidelijke regels voor techbedrijven.

4. Wat zou volgens jou de grootste fout zijn die Europa nu kan maken?

De grootste fout zou zijn om te denken dat een leeftijdsgrens de oplossing is. Als je niet verandert hoe sociale mediaplatforms werken, los je het echte probleem niet op. Goed beleid meet je niet aan hoeveel jongeren je buitensluit, maar aan hoeveel jongeren veilig gebruik kunnen maken van sociale media. 

5. Het advies ligt er nu. Wat hoop je dat er de komende maanden gebeurt?

Ik hoop dat het wetsvoorstel het startschot is voor wetgeving die verslavende ontwerpkeuzes van sociale mediaplatforms echt aanpakt. En minstens zo belangrijk: blijf jongeren betrekken. Uiteindelijk gaat dit over hún online leefwereld. Zij weten als geen ander welke risico's sociale media met zich meebrengen, maar ook wat ze jongeren opleveren. Denk aan contact met vrienden, jezelf kunnen uiten en toegang tot informatie. Juist daarom moeten we sociale media veiliger maken, in plaats van jongeren alleen de toegang te beperken. 

Meer zien?  

Benieuwd hoe Niels het Europese advies in de media toelichtte? Bekijk ook: 

📺 Kijk hier de uitzending van Nieuwsuur 

🎥 Check hier hier de video van NOS Stories  

📺 Of check hieronder het interview met RTL Nieuws