De Tweede Wereldoorlog verdwijnt steeds verder in de geschiedenis, en steeds minder mensen kunnen de oorlog navertellen. Om het herdenken en vrijheid vieren een waardevolle invulling te kunnen blijven geven, willen jongeren betrokken worden bij het nadenken over hoe de toekomst van 4 en 5 mei eruit moet zien. Het is volgens jongeren belangrijk dat persoonlijke verhalen een rode draad vormen in het herdenken van de oorlog, en daarnaast staat tijdens de traditionele Bevrijdingsdag op 5 mei het vieren van vrijheid nog niet genoeg centraal. NJR en Youth and Sobibor gingen het afgelopen jaar in gesprek met jongeren die hierover willen meedenken, om vervolgens deze input mee te nemen naar het Nationaal Comité 4 en 5 mei dat op dit moment bezig is met het vormen van een nieuwe visie op het herdenken van de oorlog en het vieren van vrijheid.

“Herdenken blijft belangrijk omdat er zo respect getoond wordt voor mensen die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt, en om te voorkomen dat iets soortgelijks nog een keer gebeurt” was een van de statements die voren kwam tijdens de gesprekken. Jongeren vinden het belangrijk dat iedereen de mogelijkheid krijgt herdenken individueel in te vullen. Alleen zo kan herdenken voor iedereen waardevol zijn. Verder zouden persoonlijke verhalen centraal moeten staan in het herdenken. Op die manier wordt het mogelijk een voorstelling te maken van hoe het leven in onvrijheid in de oorlog eruit zag, en dus wat de waarde van leven in vrijheid is. Eén verhaal kan meer vertellen dan alle feiten en cijfers over de oorlog.

Het is volgens jongeren belangrijk dat iedereen zich onderdeel voelt van de nationale evenementen rond 4 en 5 mei, en daarom moet er goed op gelet worden dat alle groepen uit de samenleving betrokken worden. Door het aangaan van een samenwerking tussen het Nationaal Comité 4 en 5 mei en lokale organisaties met een eigen achterban is het mogelijk alle verschillende thema’s rond herdenken en vrijheid die mensen aangaan bespreekbaar te maken. Bovendien kunnen door het aangaan van samenwerkingen door het Nationaal Comité meer doelgroepen bereikt worden.  Jongeren willen zich focussen op andere thema’s dan bijvoorbeeld volwassen generaties. Bij het herdenken gaat het jongeren naast slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog ook om slachtoffers van huidige conflicten, en over de hele wereld. Rondom het thema vrijheid zijn de vrijheid van meningsuiting en het behouden van democratie thema’s die jongeren belangrijk vinden, en die volgens hen dus centraal moeten staan bij het vieren van vrijheid.  “Overal ter wereld wordt het steeds vanzelfsprekender vrij te zijn, al is vrijheid niet zo vanzelfsprekend als soms wordt gedacht." Daarom is het van belang dit thema te blijven bespreken. Door beter zichtbaar maken wat onvrijheid betekent, bijvoorbeeld door middel van persoonlijke verhalen en hierover te praten, kunnen de Bevrijdingsfestivals op 5 mei meer betekenis krijgen en het onderwerp vrijheid duidelijker centraal stellen.

Ten slotte vinden jongeren dat de thema’s herdenken en vrijheid het hele jaar door in het onderwijs besproken moeten blijven worden. Niet door meer uitleg over de Tweede Wereldoorlog, maar door koppeling met de actualiteit kunnen de thema’s ook op andere momenten dan rondom dodenherdenking en Bevrijdingsdag worden besproken.

De aanbevelingen die uit de gesprekken naar voren zijn gekomen, zijn deze week door NJR en Youth and Sobibor gedeeld en met enthousiasme ontvangen door  het Nationaal Comité 4 en 5 mei. De input die NJR en Youth and Sobibor hebben geleverd, naast de input van verschillende andere maatschappelijke organisaties, zal het Nationaal Comité 4 en 5 mei meenemen in het definitief maken van hun nieuwe visie onder de naam ‘Kom vanavond met verhalen’.

Posted
AuthorNJR