Het kan u niet ontgaan zijn; Nederland is tot en met 30 juni 2016 voorzitter van de Europese Unie. De EU ondersteunt lidstaten bij het uitwisselen van kennis en ervaring op het gebied van jeugd. Dat betekent dat er tijdens het Europees voorzitterschap verschillende activiteiten worden georganiseerd, waaronder de EU Jeugdconferentie in april. 

Elke 3 jaar publiceert de Europese Commissie het EU Jeugdrapport: een rapport op basis van data en input van 28 lidstaten met als doel een actueel overzicht te bieden over hoe het gaat met jongeren in Europa en waar beleidsmakers mee bezig zijn geweest. In september is het nieuwste Jeugdrapport gepubliceerd. Een korte samenvatting voor NJR Professionals.

EU Youth Report
De economische crisis heeft jongeren hard geraakt en de kloof tussen jongeren met veel en weinig kansen is groter dan ooit. In heel Europa wordt dan ook hard gezocht naar duurzame oplossingen voor het tegengaan van jeugdwerkloosheid, sociale exclusie en radicalisering. Gelukkig is er niet alleen maar slecht nieuws. In het onderwijs zijn in heel Europa positieve trends te zien. Jongeren zijn hoger opgeleid, met 33,8% hoogopgeleide jongeren in 2010 en 37,9% in 2014. Jongeren stemmen weliswaar minder dan de oudere generaties, maar daar staat tegenover dat 1 op de 4 jongeren als vrijwilliger actief is.

Helaas zijn de verschillen tussen jongeren groot. Van de 90 miljoen jongeren in heel Europa, is 8,7 miljoen werkloos. Armoede en sociale exclusie is een risico voor 27 miljoen Europese jongeren. Jongeren die worden geboren met minder kansen, bouwen in de loop van hun leven allerlei nadelen op. Allochtone jongeren, laagopgeleiden en jongeren met gezondheidsklachten hebben een veel grotere kans in een situatie terecht te komen waarin ze geen baan hebben en geen onderwijs volgen (NEET: neither in employment, nor education or training). Jongeren met ouders die in het buitenland geboren zijn, hebben een 50% grotere kans werkloos te zijn. Deze grote verschillen bedreigen de sociale fundamenten van onze samenleving en zijn een bedreiging voor duurzame lange termijn economische groei. Jongeren aan de verkeerde kant van de kloof vinden het vaak moeilijk hun stem te laten horen, stemmen minder in verkiezingen en zijn minder vaak actief als vrijwilliger. 

Europa zet zich in om gelijke kansen voor iedereen te creëren, vooral door banen te creëren en jeugdwerkloosheid aan te pakken. Daarnaast moeten de oorzaken van extremisme en radicalisering aangepakt worden, onder andere door sociale inclusie en participatie van jongeren te promoten en te stimuleren. Centraal daarin staat dat jongeren met allerlei achtergronden betrokken en bereikt worden. De lidstaten van de EU spelen een belangrijke rol in het aanpakken van deze uitdagingen, onder andere door zogenaamd cross-sectoraal beleid, wat zich niet beperkt tot jeugdbeleid maar waarin de samenwerking wordt gezocht met andere sectoren zoals onderwijs en sociale zaken. Tegelijkertijd zijn de bezuinigingen op jongerenwerk een risico, omdat juist jongerenwerk en jongerenorganisaties een belangrijke rol spelen in het bereiken van een diverse groep jongeren uit alle lagen van de bevolking. 

Op basis van bovenstaande analyse stelt de EU drie prioriteiten voor komende jaren:

  • Aandacht voor sociale inclusie voor alle jongeren en speciaal voor kwetsbare jongeren.
  • Meer participatie van alle jongeren en in het bijzonder de jongeren die het risico lopen gemarginaliseerd te worden
  • Makkelijkere toegang tot de arbeidsmarkt voor alle jongeren met focus op lange-termijn werkloosheid en de transitie van het onderwijs naar de arbeidsmarkt.

Om dit alles mogelijk te maken moet er meer samengewerkt worden met professionals, onderwijzers en bedrijven en gezamenlijk moet er gezocht worden naar innovatieve oplossingen om exclusie en marginalisering te vergroten.

Duiding van NJR
Het EU Youth Report geeft een goed beeld van de situatie in Europa en de uitdagingen waar we voor staan, zeker als het gaat om onze 90 miljoen jongeren. De economische crisis en de toenemende multiculturele samenleving vormen uitdagingen voor ons als samenleving en voor jongeren en het is van belang daar aandacht voor te hebben, zoals dit rapport aangeeft. Echter, het is wel van belang niet elke jongere als een risicojongere te zien die mogelijk buiten de boot gaat vallen. Bovendien is het van belang om ons te blijven realiseren dat jeugdbeleid over meer moet gaan dan het oplossen van problemen. Als samenleving hebben we uiteindelijk belang bij gelukkige jongeren die een positieve bijdrage kunnen en willen leveren aan onze samenleving. Door dat als uitgangspunt te nemen, voorkom je een deel van de problemen zoals hierboven omschreven, en het zorgt ervoor dat niet vergeten wordt dat het gelukkig met het overgrote deel van de Europese jongeren gewoon goed gaat. 

Het rapport zelf lezen? Klik hier! Wilt u meer weten over Europees jeugdbeleid en wat u daar mee kunt, mail dan Andrea Bos (andreabos@njr.nl).